Şakir Selim

Портрет: 

ŞAKİR SELİM 1942 senesi aprel 10-da,Qırımnıñ Aqşeyh rayonındaki Büyük-As köyünde doğdı. Özbekstanda Cambay rayonında, soñra Samarkand şeerinde yaşadı, Samarqand universiteginiñ filologiya fakultetini bitirdi. Şiirleri matbuatta 1963 sensei basılıp başlandı. Şakirniñ şiirlerindeki tazelik, özüne has yönelişi ve üslübı oquyıcılarnı özüne celp etti ve onıñ şiirleri "Lenin bayrağı" ve soñra "Yıldız" jurnalı saifelerinden daima yer aldılar. Şair tercime saasında da israrlı çalışıp kelmekte ve bunda da o ciddiy qazançlar elde etti. O A.Puşkinniñ "Kavkaz esiri" poemasını ve "Küçük facialar"ını, M.Lermontovnıñ şiirlerini, A.Tvardovskiyniñ "Hatıra uquqı" poemasını. T. Şevçenkonıñ "Katerina" adlı poemasını ana tiline tercime etti.

1974 senesi çıqqan ilki şiirler kitabını "Aqbardaq" dep adlandırdı. Şairniñ fikrince omur – bu ardı-soñu olmağan manialardan keçüv, insan feraseti menbalarınıñ terenliklerine daluv, yaşayışnıñ maiyeti aqqında daima oylanuv em de ölümge qarşı, ayat oğrunda ebediy küreştir. İnsan öz maqsadına sadıq olğan taqdirde, bu maqsatqa irişmek içün soñunace küreşkeni taqdirde o dünyada silinmez iz qaldıra bile. Selimovnıñ lirik qaramanı şundan ötrü bar quvetnen ölümge qarşı küreşe: yaralı qartal al qanğa boyanğan alda bile mağrur tura, çünki o daa öz maqsadına irişemegenini bile; cenkçi-şair öz ömüriniñ soñki daqiqalarını yazayatqan şnirini bitirüvge bağışlay.

Daima araştıruvlarğa ıntıluv, ögüne qoyğan maqsatlarını yahtı añlav, cesürlik ve qatiyetlik Şakir Selimniñ lirik qaramanına has çizgiler olıp, o bu hususiyetlerni Eşref Şemi-zade, Reşid Murad, Enver Selâmet kibi qırımtatar lirikleriniñ ananelerini icadiy sürette menimsev sayesinde elde etti.

Şakir Selim asılında "lirik mektep"niñ vekilidir. Bu oiıñ "Duyğularım" (1979), "Sevgi alevi" (1981) adlı ve diger cıyıntıqlarında açıq-aydın biline. Yaş şair halqqa yaqın olmağa, onıñ arzu-hayallarını aks etmege, devir talabına cevap bermege tırışa. 1986 senesi onıñ "Uyanuv", 1990 senesi "Yellerni diñle" adlı şiiriy kitapları neşir etildi.

Şakir Selim memleketimizde ğayrıdan quruv ve aşkârlıq müitinden birinciler sırasında faydalanıp. künniñ aktual meselelerini açıq-açıqqa ortağa sürerek, öz qalemdeşlerini cesaretke, keskin problemalarnı açıq-aydın kötermege çağıraraq, 1987 senesi "Yıldız" jurnalında "Bar küçnen" adlı publitsistik poemasını bastırdı, bu poema edebiyatımızda doğrudan-doğru burulış yapmaq içün bir signal oldı. Poema şairniñ ömürnen bir adımlağanını bir daa tasdiqladı.

1989 senesi Şakir Selim vatanğa qaytıp keldi ve mında yañı çıqıp başlağan "Dostluq" gazetasında çalıştı, 1989 senesinden baş muarrirniñ muavini oldı. 1997 senesinden ise o "Yıldız" jurnalınıñ muarriridir. 1992 senesi "Lenin bayrağı"ve "Yıldız" jurnalınen beraber vatanğa qaytıp kelgen yazıcılarımız mında Qırımtatar edebiyatı keñeşini teşkil etkende, Şakir Selim bu keñeşniñ reisi olaraq saylandı ve bu vazifeni devam etmekte. Şair SSSR yazıcıları birliginiñ azası edi. Şimdi Ukraina yazıcıları birliginiñ azasıdır. Ayder Osman öz maqalesinde Şakir Selim aqqında şöyle yazğan edi: "Men bundan çoq yıllar evel Şakirge: "Eşref Şemi-zadeniñ edebiyatta taşığan yükü, vaqtı sle seniñ omuzlarınğa tüşer", — degen edim. Şakir yecanlanıp: "Yo-oq, öyle şey aytma, Eşref Şemi-zade qaqda da, bizler qaydamız?" — degen edi. Aradan keçken yıllar devamında menim bu fikrim pekindi. Ebet, o yükni kimdir omuzları üstüne almaq ve ögge doğru ketmek kerek. Şairni halq doğura, lâkın o yükniñ tübüne şair özü kire".

Ayder Osman 1997 sensei vaqıtsız aramızdan ketti. Onıñ yerine "Yıldız" jurnalınıñ muarriri Şakir Selim oldı. Şakir Ayderniñ aytqanına qoşma olaraq, bu ağır devirde jurnalnıñ yüküni de öz omuzlarına aldı. Şakir Selim vatanğa qaytıp kelgen soñ eñ mahsuldar icat etkenlerden biri oldı.

             Riza Fazıl, Safter Nagayev. Qırımtatar edebiyatınıñ tarihı. – Aqmescit, 2001. – S.485-487.